الف ) مطالعات جغرافیا و  برنامه ریزی فضایی 

1- مطالعات اجتماعی آب و مدیریت مشارکتی منابع آب 

1-1- شناسایی حقابه داران و تعیین حقابه های آنها در پایاب سدها 

عمده مطالعات اجتماعی در زمینه تعیین حقابه ها در پایاب سدهای خراسان انجام شده است. تعيين مساحت زمينهاي زير کشت هر روستا در حوزه آب ريز سد،برآورد ميزان متوسط درآمد خانوارها از فعاليت كشاورزي و دامداري، تعيين حقابه هر يک از حقابه داران و تبديل آن به حجم و تعيين الگوي كشت در این مناطق انجام شده است. 

1-1-1- طرح شناسايي حقابه بران و ميزان حقابه آنها در حوزه آبريز سد درونگر 

1-1-2- طرح شناسايي حقابه بران و ميزان حقابه آنها در حوزه آبريز سد شيرين دره

1-1-3- طرح مطالعات اجتماعي - اقتصادي وشناسايي حقابه بران و ميزان حقابه آنها در حوزه آبريز سد ارداك

1-1-4- تعيين حقابه داران و ميزان حقابه آنها  در حوزه آبريز سد دوستي

1-1-5- طرح شناسایی نهرها و روستاهای حقابه بر بالا دست سد دوستی تا دهنه شرشری

1-1-6- مطالعات اجتماعي ساماندهي رودخانه مرزي سومبار

1-2- ایجاد تشکل‌های آب بران (آب های سطحی و زیرزمینی )در راستای مدیریت مشارکتی آب  :

شرکت آمایش و توسعه شرق با حمایت وزارت نیرو به منظور تحقق اصل 44 قانون اساسی ایران و قانون توزیع عادلانه آب  و نیز کاهش تصدی گری دولت و در راستای مدیریت مشارکتی منابع آب ، تعداد 48 تشکل آب بران در قالب تعاونی یا انجمن صنفی آب بران ( آب های سطحی و زیرزمینی) در خراسان رضوی و شمالی ایجاد و آن ها را در قالب اتحادیه آب بران خراسان بزرگ منسجم نماید.اهم فعالیت اتحادیه و نیز تعاونی ها به شرح زیر است:

مدیریت امورآب شامل امور تحویل گیری آب سدها، امور بهره برداری، توزیع و واگذاری آب سد ها

لوله گذاری و راه اندازی روشهای مدرن انتقال آب

مدیریت امور انهار شامل لایروبی نهرها و کانالهای آب، بتونی کردن نهرها و کانالهای انتقال آب

امور نظارت و کنترل شامل نظارت و کنترل نهرها و کانالها

نظارت و کنترل کمی و کیفی بر برداشت آب

نظارت و کنترل دریچه ها و تأسیسات انتقال آب

نظارت و کنترل موتور پمپ های غیرمجاز

امور حل اختلافات آب شامل رسیدگی به شکایات مردمی در رابطه با آب، اظهارنظردررابطه باشکایات رسیده به دادگستری ورسیدگی به شکایات ادارات و سازمانها

مدیریت امور مالی از جمله اخذ 25% از آب بهاء بابت حق الزحمه، اخذ حق انتقال آب، اخذ حق میرابی، اخذ حق الزحمه اموراداری

طرح های انجام شده در این راستا:

1-2-1- ايجاد تشكل هاي آب بران در حوزه آبريز سد دوستي سرخس

1-2-2- طرح مطالعاتي ـ اجرايي تشكل آب‏بران(حقابه‏ بران و متقاضيان آب مازاد) سد شيرين دره بجنورد

1-2-3- طرح مطالعاتي ـ اجرايي تشكل آب‏بران (حقابه‏ بران و متقاضيان آب مازاد) سد اسفراین

1-2-4- طرح مطالعاتی ـ اجرایی ایجاد تشکل های بهره برداران آبهای زیر زمینی(چاهها) در دشت نیشابور(دهستان مازول و فضل )

1-2-5- ایجاد تشکل‌های آب‌بران در حوزه سد بارزو شیروان

1-2-6- پشتیبانی و کارآمد کردن تشکل های آب بران سد دوستی ( 3 سال )

1-2-7- پشتیبانی و کارامد کردن تشکل های آب بران آبهای زیر زمینی دشت شیروان-فاروج

1-2-8- انجام عملیات پشتیبانی تعاونی های آب بران سرخس

1-2-9- مطالعات خدمات مهندسی ایجاد تشکل بهره برداری بهینه آب های زیرزمین (چاه ها )در استان خراسان شمالی - فاز یک -دشت فاروج - شیروان

1-2-10- طرح شناسایی حقابه بران، ایجاد تشکل آب‌های سطحی تنظیم نشده رودخانه رویین اسفراین 

 

1-3-تطبیق فنی و مهندسی اجتماعی در طراحی شبکه های آبیاری پایاب سدها 

یکی از مسایل مهم تکمیل شبکه های آبیاری پایاب سدها مسایل اجتماعی و جلب مشارکت مردمی در این زمینه است. توجيه دقيق مردم نسبت به مسائل فني- اجتماعي واقتصادي وتبعات مربوطه طرح بر زندگي كشاورزي در منطقه و در نهايت آگاه شدن مردم منطقه از تبعات مالي طرح و مشاركت و همياري روستائيان در طرح یکی از کارهای مهمی است که تا کنون در چندین سد توسط این مشاور انجام شده است.

تطابق دانش بومی با دانش مدرن در طراحي شبكه آبیاری پاياب سدها

- تعیین الگوي بهينه کشت با توجه به شرايط جغرافيايي

مشاركت مردم در طراحی شبکه به منظور كاهش تنش هاي اجتماعي

كاهش هزينه ها

به طور مثال: در طراحی اولیه شبكه پاياب سد شيرين دره حدود 8000 شير برداشت توسط مشاور فنی در نظر گرفته شده بود كه با اجرای طرح تطبیق مهندسی فنی و اجتماعی تعداد شيرهاي برداشت به 700 شير کاهش یافت وحدود 45 درصد مخارج شبکه در قسمت شیرهای برداشت صرفه جويي شد.

طرح های انجام شده در این راستا:

 

 

4-1 -آموزش - نشست های اطلاع رسانی و هم اندیشی در خصوص  اهميت و نقش محوري آب  :

 شرکت آمایش اقدام به برگزاری نشستهاي اطلاع رساني نسبت به اهميت و نقش محوري آب ، كمبودها ، چالش‏ها و بحران‏هاي موجود نموده است .  در این جلسات نظر سنجی از مشترکین منابع آب استان خراسان شمالی نیز بعمل آمده است .

برگزاري سه نشست اطلاع رساني در خراسان رضوي در خصوص اهمیت آب

نشست کارگروه تخصصی تشکل های آب بران آبهای زیر زمینی خراسان شمالی ـ سد شیرین دره بجنورد

نشست اطلاع رساني به مشتركين آب در خراسان شمالي- تالار گلشن بجنورد

- نشست اطلاع رساني به مشتركين آب در خراسان شمالي- شیروان 

 

2- استفاده از پساب تصفیه شده و جایگزینی آن با آب کشاورزی از طریق مشارکت مردمی:

یکی از اقدامات مهمی است که توسط شرکت آمایش و توسعه شرق در خراسان رضوی و شمالی انجام شده است  استفاده از پساب تصفیه شده و جایگزینی آن با آب کشاورزی و نیز مدیریت اجتماعی پساب و فاضلاب می باشد .کارفرما در این طرح ها شرکت های آب منطقه ای خراسان شمالی و رصوی می باشند . مالكين ومتصرفين اراضي در گستره‌اي بسيار وسيع وطولاني با فاضلاب خام صيفي توليد مي‌كنند این امر سلامت و بهداشت و امنيت غذايي مردم را تهديد مي كند. براي اجراي اين طرحها با كمترين نارضايتي وبدون پيامد نامناسب اجتماعي ـ سياسي وامنيتي فعاليت هاي زير انجام شد:

جایگزینی كشت درختان غير مثمر- صنوبر- به جای صيفي

جلوگيري از كشت صيفي در اين اراضي

واگذاری مديريت توزيع فاضلاب ونظارت بر جلوگيري از كشت صيفي وجايگزيني صنوبر

- حفاظت از حريم وبستر و جلوگيري از تجاوز بر آن در محدوده مطالعاتي به تشكل هاي كشاورزي

 طرح های انجام شده در این راستا:

2-1- طرح جايگزيني حجمي از پساب شهـر مشهدبا حقابه كشاورزان حقابه‌ دار از سدهاي كارده و طرق و آب چاههاي كشاورزي كارخانه قند شيرين، مركز تحقيقات كشاورزي و پارك جنگلي طـرق

2-2- خدمات مهندسي مطالعات اجتماعي- اقتصادي جايگزيني پساب تصفيه شده شهر و زه آب دشت بجنورد با آب چشمه‏ هاي بش قارداش و مهنان براي تامين آب شرب شهر بجنورد

2-3- انجام مطالعات اجتماعی و ساماندهی مدیریت بهره برداری از فاضلاب در کشف رود از طریق مشارکت مردمی

 

3- تعیین و تثبیت حریم و بستر رودخانه ها و مطالعات اجتماعی جهت ثبت اراضی:

تثبیت حریم و بستر رودخانه ها و ثبت اراضی کال ها به نام دولت کار منحصر به فردی است که تاکنون توسط شرکت آمایش و توسعه شرق انجام شده است .

 تا سال 1391 تعداد 24 سند برای  بیش از 1000 هکتار  به نام دولت تنظیم شده است. مراحل تثبيت حريم و بستر رودخانه‌ها و كال‌ها و ثبت این اراضی به نام دولت فقط یک کار فنی و نقشه برداری  یا یک کار ثبتی صرف نمی باشد. و در بسیاری موارد یک مساله اجتماعی است. به ويژه در مناطقي كه مسیر  این رودخانه ها و یا کال ها از  اراضي شهري در حاشيه شهرها و یا روستاها و اراضی کشاورزی عبور مي‌كند.

متصرفين اين اراضي در حريم و بستر رودخانه ها ادعاهايي مبني بر حاكميت اين اراضي دارند.

برداشت شن و ماسه از حريم اين مناطق انجام می شود.

وجود برخي تاسيسات صنعتي ، دامداري و كشاورزي دراين مناطق

در بسیاری موارد بستر رودخانه توسط تخلیه خاک و ... تسطیح شده و بر روی آن دخل و تصرف و حتی ساخت و ساز صورت گرفته است.

طرح های انجام شده در این راستا:

3-1- طرح مطالعاتی ـ اجرایی انجام مراحل ثبت بستر کالهای اورتکند، رودخانه داخل شهر کلات نادر و درونگر درگز          

3-2- طرح مطالعاتی ـ اجرایی انجام مراحل ثبت بستر رودخانه های فعال و غیر فعال کال شاندیز       

3-3- طرح مطالعاتی ـ اجرایی انجام مراحل ثبت بستر کالهای حاج قاسم، زرکش و رودخانه گلستان

3-4- طرح مطالعاتی اجرایی مراحل ثبت بستر کال های چهل بازه و زرکش          

3-5- طرح مطالعاتی اجرایی مراحل ثبت بستر رودخانه درونگر         

3-6- طرح مطالعاتی اجرایی مراحل ثبت و صدور سند و مشخص نمودن حد و حدود بستر کال شاندیز جنوبی    

3-7- انجام مطالعه و اجراي تثبيت بستر رودخانه‌هاي حوزه شبكه تعادل بخشی براي مساحت 42000 مترمربع               

3-8- طرح مطالعاتی و تثبیت رودخانه ها و مسیل ها برای حوزه تعادل بخشی                                                           

3-9- طرح مطالعاتی و تثبیت رودخانه ها و مسیل ها برای طرح شبکه ارداک                                                            

3-10- مراحل تثبيت حريم و بستر رودخانه هاي حوزه آبريز زنگانلو براي مساحت 598059 متر مربع         


  • 4- برنامه‌ریزی طرح های جامع و مطالعات اجتماعی اقتصادی :

  • مطالعات اجتماعی- اقتصادی و نیز برنامه‌ریزی طرح‌های جامع در خصوص مسایل شهری و روستایی از جمله فعالیت‌های این مشاور می باشد.

    طرح های اجرا شده در این راستا:

    4-1- طرح جامع عشاير شمال خراسان و شرق مازندان

    4-2- طرح جامع نظام خدمات رسانی به روستاهاي استان خراسان

    4-3- مطالعات اجرايي اجتماعي- اقتصادي سد شيروان

    4-4- طرح تقسيم استان خراسان

    4-5- طرح جامع ساماندهي روستاهاي پراكنده جنوب خراسان

    4-6- تهيه نقشه هاي وضعيت مسكن در استان خراسان

      4-7- تهيه نقشه هاي جمعيتي استان ‌خراسان

      4-8- منطقه بندي استان خراسان از نظر شاخصهاي مسكن

      4-9- مونوگرافي قنات قصبه گناباد

      4-10- طرح ملي نقش اقليم در زندگي عشاير شمال خراسان و بختياري

      4-11- مسكن تركمنهای شمال خراسان

      4-12- مسكن كردهای شمال خراسان

      4-13- ‌فرهنگ باورهاي روستايي خراسان

      4-14- اثرات اجتماعي- اقتصادي- اكولوژيكي ايجاد كارخانه فولاد نيشابور

      4-15- بررسی تاثيرات فرهنگي،اجتماعي و اقتصادي اجراي طرح اكتشاف و تجهيز معادن سنگ آهن سنگان خواف

      4-16- شناسايي مناطق مناسب و تهيه طرح گردشگري در حد پارسل اجرايي در منطقه هزار مسجد

      4-17- مطالعات برنامه ريزي محيطي براي پهنه بندي توسعه گردشگري در محور كلات


  • ب) مطالعات زیست محیطی

    طرح های انجام شده در این راستا:

    1- اثرات توسعه بر محيط زيست قوچان

    2- طرح مطالعاتي- زيست محيطي آب رساني به شهر شيروان (ایجاد تشکل های آب بران)

    3- بررسی مسایل زیست محیطی و اجتماعی کانال انتقال آب از رودخانه زوارم به سد شورک شیروان

    4- مطالعات پایه و تفضیلی احداث پارک طبیعت پردیس مشهد

    5- ارزیابی زیست محیطی مسیر یابی خط انتقال گاز پیش قلعه ـ راز

    6- ارزیابی اثرات زیست محیطی خط انتقال گاز "8 بیارجمند

    7- مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی شهرک صنعتی نیشابور به مساحت 320 هکتار واقع در اراضی گچ دره پلاک 3 اصلی بخش 5  نیشابور

    8- ارزيابي زيست محيطي سيمان فجر گناباد

    9- پهنه بندی و امکان سنجی پیش بینی وضعیت آب و هوایی جاده های کشور

    10- ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح گردشگری ارتفاعات جنوب غرب مشهد

    11- مطالعات مدیریت طرح های پسماند